الگو

ميثم دانش آموز كلاس دوم راهنمايي است. تا پارسال او پسري آرام و سربزير بود وبا كسي كاري نداشت ، اما امسال اخلاقش عوض شده و دوست ندارد كسي به او امر ونهي كند يا از او ايراد بگيرد. او يك خواهر و برادر كوچكتر از خود دارد . مادرش معتقد است كه ميثم بايد براي خواهر وبرادرش الگو باشد. مي گويد تو بايد نمونه ي يك آدم خوش اخلاق ، با انضباط ، تميز و مهربان باشي و از ريخت و پاش و ناسازگاري دست برداري . راستش اين روزها ميثم مرتب با اعضاي خانواده اش درگيري پيدا مي كند و بعد هم چون حق را فقط به جانب خود مي داند، هيچ حرفي را قبول نمي كند و هربار با آنها قهر مي كند و از خانه مي زند بيرون. چند روز پيش، وقتي مادرش دوباره به او گفت كه بايد منضبط و مرتب و خوش اخلاق و براي خواهر و برادرش الگو باشد، عصباني شد و درحاليكه داد مي زد: من نمي خوام الگو باشم ، از خانه زد بيرون وبه پارك رفت و روي نيمكتي كه پيرمردي روي آن نشسته بود، نشست و به تماشاي مردم پرداخت.

روز جمعه بود و بسياري از مردم براي صرف ناهار به پارك آمده بودند. يك اتوبوس پر از پسرهايي به سن و سال او هم به پارك آمده  و نزديك او روي موكت نشسته بودند و داشتند تن ماهي مي خوردند.  در كنار آنها معلمانشان هم ديده مي شدند. يكي از معلمها بعد از خوردن تن ماهي قوطي آنرا روي چمنها گذاشت و روي نيمكت نشست . بعضي از بچه ها قوطيهاي خالي را در سطلهاي زباله ريختند و بعضيها هم آنهارا روي چمنها رها كردند. وقتي غذا خوردنشان تمام شد ، سفره ي بلند يك بار مصرفشان را جمع كردند و در سطل انداختند و بچه ها بعد از كمي بازي ، بازهم سوار اتوبوس شدند و رفتند. در تمام اين مدت ميثم و پيرمرد ساكت نشسته بودند و آنها را نگاه مي كردند. مقدار زيادي از آشغالها دور وبر سطلها ريخته بود و كسي از بچه ها نخواست كه آنها را جمع كنند.

بعد از رفتنشان پيرمرد رو كرد به ميثم و گفت : ديدي چطور آن آقامعلم بعد از خوردن تن ماهي قوطيش را روي زمين ولو كرد و رفت؟ ميثم گفت : بله ديدم. پيرمرد گفت : او كار اشتباهي كرد .آخر معلمها برايچه ها الگو هستند و بچه ها از آنها ياد مي گيرند .  وقتي معلم خودش آشغال بريزد و جمع نكند، ديگر چه انتظاري از بچه ها مي توان داشت ؟

ميثم همينكه كلمه ي الگو را از زبان پيرمرد شنيد ، به ياد مادرش افتاد كه هميشه اصرار داشت او در خانه الگوي خواهر و برادرش باشد. سؤالي به ذهنش رسيد و با خود فكر كرد كه آن را از پيرمرد بپرسد.  رو به پيرمرد كرد و پرسيد: الگو بودن خوبه يا بد؟ يعني چه كه بزرگترها از بچه ي بزرگتر انتظار دارند كه الگوي بچه هاي كوچكتر خانه باشد؟

پيرمرد لبخندي زد و جواب داد: الگو بودن كار سختي است. كسي كه الگو مي شود بايد از هر لحاظ شايسته باشد و سعي كند طوري رفتار نمايد كه براي ديگران بدآموزي نداشته باشد. مثلاً اگر به ديگران بگويد كه بايد تميز باشند، خودش هم بايد تميز باشد تا كسي نتواند بگويد تو كه خودت اينقدر كثيف هستي ، چرا به من
 مي گويي تميز باش. يا اگر مردم را به راستگويي و درستكاري و امانتداري دعوت مي كند، خودش هم فردي راستگو و درستكار و امانتدار باشد. درست مثل معلم كه به بچه ها درس مي دهد و آنها را راهنمايي مي كند. اگر اين معلم خودش شرايط لازم براي راهنمايي بچه ها را نداشته باشد، حرفهايش هم در شاگردانش اثر نخواهد داشت . بايد با رفتارمان الگو باشيم نه فقط با گفتار.

ميثم كمي فكر كرد و بعد ماجراي دعواي خود با مادرش را براي او تعريف كرد و گفت مادرم از من توقع دارد كه الگوي خواهر و برادرم باشم . اما من از اين كار لجم مي گيرد ودوست ندارم اينقدر به من امر ونهي كنند. مي خواهم راحت باشم.

پيرمرد خنديد و گفت: بيشتر بچه ها در اين سن همينطور مي شوند. فكر مي كنند بزرگ شده اند و نياز به امر ونهي ندارند و از اينكه بزرگترها بگويند كه چه بايد بكنند و چه نبايد بكنند ، عصباني مي شوند. اما اگر كمي فكر كنند ، مي فهمند كه پدر و مادر خوبي آنها را مي خواهند نه بديشان را. بنابراين وقتي مادرت از تو مي خواهد كه دست از كارهاي ناپسند برداري و الگوي خواهر و برادرت باشي ، معنيش اين نيست كه تو را قبول ندارد يا از تو بدش مي آيد ، بلكه معنايش اين است كه او روي تو حساب مي كند و دوست دارد در تربيت بقيه ي بچه ها به او كمك كني. اگر تو كارهايت را درست انجام دهي ، خواهر و برادرت هم از تو ياد
 مي گيرند و تو مي شوي الگوي آنها ؛ اين كه ديگر عصباني شدن و قهر كردن و از خانه بيرون زدن ندارد.

ميثم به حرفهاي پيرمرد خوب فكر كرد و با خودش گفت : پس مادرم توقع زيادي از من ندارد . او دلشمي خواهد من خوب و مثبت باشم. پس دليلي ندارد كه ناراحتش كنم . نه ، من ديگر با او لجبازي نمي كنم. خواهر و برادرم را هم آزار نمي دهم به پدرم نيز بيشتر احترام مي گذارم تا همه از من راضي باشند.

ميثم برخاست و با پيرمرد خداحافظي كرد و به خانه رفت. او از اينكه با يك آدم پير و باتجربه روبرو شده بود، احساس رضايت مي كرد و خوشحال بود. از آن روز به بعد ميثم سعي كرد الگوي مثبتي براي خواهر و برادرش باشد و موفق هم شد، چون خواستن ، توانستن است.